Skip to main content

Konieczność skierowania pracowników prowadzących samochody na dodatkowe badania okulistyczne

 Dziś chcielibyśmy przypomnieć, że pracownicy niebędący kierowcami, prowadzący w ramach obowiązków służbowych samochody prywatne lub firmowe, powinni posiadać niektóre badania lekarskie wymagane dla kierowców – chodzi o konsultacje okulistyczne oraz badania zjawiska olśnienia oraz widzenia zmierzchowego.

Wprawdzie, pracownicy, którzy w ramach obowiązków służbowych korzystają z firmowego lub prywatnego samochodu osobowego nie są kierowcami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879 z późn. zm.), o ile strony nie ustaliły takiego rodzaju zatrudnienia w umowie o pracę. Takie wnioski płyną z analizy stanowiska Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy z dnia 11 sierpnia 2008 r. w sprawie umów o pracę kierowców (znak pisma: GPP-302-4560-609/08/PE), w którym stwierdzono, że inspektor może kontrolować przestrzeganie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców jedynie w przypadku, gdy taki rodzaj zatrudnienia został uzgodniony przez strony w treści umowy.
Powyższe nie oznacza jednak, że fakt prowadzenia pojazdu w ramach zatrudnienia nie ma wpływu na obowiązki pracodawcy z dziedziny BHP. Prowadzenie samochodu osobowego, czy lekkiego pojazdu dostawczego jest elementem ryzyka zawodowego pracownika oraz potencjalnym zagrożeniem dla samego pracownika i innych użytkowników ruchu drogowego. Z tego względu w przypadku stanowisk, na których występuje konieczność kierowania pojazdami, pracodawca ma obowiązek upewnić się, czy pracownik jest zdolny do wykonywania tego rodzaju pracy. W tym celu, w skierowaniu na wstępne badania lekarskie kandydata, a następnie w skierowaniach na badania okresowe i kontrolne pracownika, powinna znaleźć się informacja, że do jego obowiązków należy prowadzenie pojazdu. Na tej podstawie lekarz przeprowadzający badania lekarskie w ramach jednostki medycyny pracy, z którą zakład podpisał stosowną umowę będzie mógł rozszerzyć zakres badań o wymagane od niedawna konsultacje okulistyczne oraz badania zjawiska olśnienia oraz widzenia zmierzchowego. Obowiązek przeprowadzania dodatkowych badań i konsultacji okulistycznych w przypadku osób kierujących pojazdem w ramach obowiązków służbowych został wprowadzony do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców  (Dz. U. nr 2, poz. 15 z późn. zm.).
Od 29 czerwca 2011 r. lekarz medycyny pracy ma obowiązek kierować pracowników, którzy prowadzą w ramach zatrudnienia np. samochody osobowe, na dodatkowe konsultacje okulistyczne oraz badania oceniające widzenie zmierzchowe i zjawisko olśnienia.
Na powinność przeprowadzenia dodatkowych badań i konsultacji okulistycznych nie ma wpływu częstotliwość, z jaką samochód będzie wykorzystywany przy realizacji obowiązków służbowych ani fakt, że stanowi on własność pracownika. Niezależnie od tego, czy pracownik korzysta z samochodu codziennie, czy sporadycznie oraz bez względu na to, kto jest jego właścicielem (pracodawca czy pracownik), fakt prowadzenia pojazdu w ramach obowiązków służbowych musi być wskazany w skierowaniu na badania profilaktyczne, wykonane przed dopuszczeniem pracownika do tego typu pracy. Potwierdziło to Ministerstwo Zdrowia w stanowisku z dnia 28 czerwca 2011 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (znak pisma: MZ-BP-P-0620-6142-2/OG/11) wskazując, że takie działanie ma na celu dostosowanie rodzimych przepisów do dyrektyw UE.
Powyższe dotyczy wyłącznie pracowników, którzy kierują pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz skonstruowanych do przewozu maksymalnie 9 osób licząc z kierowcą.
Kierowcy wykonujący przewóz drogowy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony oraz autobusami, posiadający prawo jazdy kategorii C lub D, podlegają w zakresie badań lekarskich pod regulacje przepisów art. 39j i 39k ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 z późn. zm.). W konsekwencji badania lekarskie, które wykonują mają na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Obejmują one badania lekarskie przeprowadzane na podstawie art. 229 K.p., co oznacza, że zawodowi kierowcy nie muszą ich dublować. Poza badaniami lekarskimi kierowcy wykonujący przewóz drogowy podlegają również badaniom psychologicznym, mającym na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierowcy muszą przejść pierwsze badania lekarskie i psychologiczne przed dniem wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, a następnie poddawać się badaniom okresowym regularnie co 5 lat do ukończenia 60 roku życia, przy okazji terminów szkoleń okresowych. Kierowcy starsi podlegają badaniom specjalistycznym z większą częstotliwością, gdyż muszą być one przeprowadzane co 30 miesięcy.
Wymogu przeprowadzania badań psychologicznych (tzw. psychotestów) nie ma w przypadku osób zatrudnionych na innych stanowiskach niż kierowcy, którzy wykorzystują samochody do celów służbowych.
Wprowadzenie wymogu przeprowadzania takich badań może wynikać jednak z dobrowolnej decyzji pracodawcy wprowadzającego taki wymóg w przepisach wewnętrznych lub z decyzji lekarza medycyny pracy, który zaleciłby w ramach badań profilaktycznych konsultacje psychologiczną.
W przypadku gdy pracownik wykonujący pracę niewymagającą kierowania pojazdami zostaje zobowiązany do podjęcia nowych czynności w ramach zajmowanego stanowiska, pracodawca ma obowiązek sprawdzić, czy jest on zdolny do ich wykonywania. Wymaga to skierowania pracownika na wstępne badania lekarskie ze wskazaniem, że jego zakres obowiązków ulega rozszerzeniu o zadania związane z prowadzeniem np. samochodu osobowego. Na podstawie tego skierowania oraz ogólnej oceny stanu zdrowia pracownika lekarz medycyny pracy może uznać przeprowadzone wcześniej badania za ważne, zlecając jedynie konsultację okulistyczną i wymagane badania wzroku. Istnieje jednak ryzyko, że lekarz będzie miał wątpliwości co do zdolności pracownika do wykonywania pracy rozszerzonej o dodatkowe obowiązki i zleci ponowne przeprowadzenie wszystkich badań zalecanych przy pracy danego rodzaju. Przepisy art. 229 Kodeksu pracy i załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie prowadzenia badań lekarskich pracowników... (Dz. U. nr 69, poz. 332 z późn. zm.) zawierający wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników, pozostawiają lekarzowi swobodę, nakazując wykonywanie badań według jego wskazań (za: sgk.gofin.pl).
 

Kancelaria Brighton&Wood (www.brightonwood.com) świadczy specjalistyczne usługi doradztwa prawnego, podatkowego, księgowości płac oraz usługi outsourcingowe dla firm delegujących polskich pracowników do pracy za granicą oraz dla firm zatrudniających w Polsce cudzoziemców. Jest to jedyna na rynku niszowa kancelaria zajmująca się wyłącznie transgranicznym zatrudnieniem pracowników.

Prawnicy Brighton&Wood są autorami ponad 200 publikacji n/t transgranicznego zatrudnienia, w tym komentarzy do europejskich przepisów ubezpieczeniowych oraz nowych europejskich przepisów o prawie pracy.

Team Brighton&Wood składa się nie tylko z utalentowanych i bardzo doświadczonych prawników procesowych (adwokatów i radców prawnych), ale także z młodych i bardzo dobrze wykwalifikowanych współpracowników, którzy jeszcze niedawno pełnili funkcje w urzędach kontrolujących firmy delegujące pracowników za granicę.

Z usług Kancelarii Brighton&Wood skorzystało w latach 2008-2010 ponad 180 firm wysyłających pracowników za granicę.

Najbardziej cenione usługi Brighton&Wood to:

  • Konsultacja ustna w zakresie delegowania pracowników za granicę – zapewnia szybką ocenę stanu faktycznego i problemu. Podczas takiej konsultacji rekomendujemy kierunki działań oraz wskazujemy na możliwości optymalizacji, omawiając różne możliwe i dopuszczalne prawem oraz stosowane na rynku modele postępowania.
  • Konsultacja pisemna w zakresie delegowania pracowników za granicę (opinia, ekspertyza) – zapewnia precyzyjną i wiążącą ocenę problemu oraz interpretację przepisów z uwzględnieniem aspektów prawnych, podatkowych, ubezpieczeniowych oraz specyfiki danego rynku.
  • Dokumentacja dla delegowanych pracowników – zabezpiecza firmę przed negatywnymi skutkami kontroli w kraju i za granicą, pomaga skorzystać z optymalnych modeli podatkowo-ubezpieczeniowych i prawno-pracowniczych, zmniejsza ryzyko roszczeń pracowniczych. Przygotowywana dokumentacja zawsze połączona jest z konsultacją, która pozwala na zindywidualizowanie i dopasowanie umów, regulaminów, oświadczeń, uchwał i innych elementów do konkretnych potrzeb firmy.
  • Audyt w zakresie delegowania pracowników za granicę – wszechstronne zbadanie istniejących praktyk w zakresie delegowania pracowników. Każdy audyt kończy się obszernym raportem, w którym wskazujemy na ryzyka, sposoby uniknięcia ich. Omawiamy w nim także możliwości optymalizacji oraz konieczne zmiany wynikające z naruszenia przepisów, a także z przyjęcia niewłaściwego lub nieoptymalnego trybu delegowania.
  • Obsługa i asysta prawna oraz pełnienie funkcji pełnomocników w postępowaniach kontrolnych prowadzonych w kraju i za granicą (administracja podatkowa, ZUS, PIP i zagraniczne instytucje kontrolne) - doświadczony zespół Brighton&Wood weryfikuje informacje i dokumenty przekazywane kontrolującym w celu uniknięcia ich wykorzystania (także w tzw. transgranicznych postępowaniach kontrolnych krzyżowych) przeciwko firmie delegującej pracowników za granicę.
  • Zastępstwo procesowe przed sądami w sporach z ZUS – jeden z dwóch działów procesowych Brighton&Wood jest wyspecjalizowany i zajmuje się wyłącznie reprezentowaniem firm w sporach z ZUS o podstawę wymiaru składek (przypisy składek, korekty nienależnie zapłaconych lub naliczanych składek) oraz o formularze A1 (podleganie ubezpieczeniom społecznym). Odwołania od decyzji wydawanych przez ZUS przygotowywane są przez zespół złożony z byłych pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz z doświadczonych prawników procesowych Brighton&Wood (adwokatów i radców prawnych). Dział procesowy Brighton&Wood prowadził w ostatnich latach kilkaset tego rodzaju spraw, w tym kilkadziesiąt spraw przed Sądem Najwyższym i Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości w Luksemburgu.
  • Zastępstwo procesowe przed sądami w sporach z pracownikami delegowanymi – jeden z dwóch działów procesowych Brighton&Wood jest wyspecjalizowany i zajmuje się wyłącznie reprezentowaniem firm w sporach z pracownikami delegowanymi za granicę (zagraniczne stawki minimalne, czas pracy, nadgodziny, urlopy pracownicze etc.). W 2011 r. dwa działy procesowe prowadzą ponad dwa tysiące spraw przed sądami powszechnymi, arbitrażowymi, przed sądem Najwyższym i przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości w Luksemburgu.
  • Zastępstwo procesowe i pełnienie funkcji arbitra w postępowaniach arbitrażowych w kraju i za granicą – prawnicy Brighton&Wood podejmują się regularnie pełnienia funkcji arbitra w postępowaniach toczących się w językach: angielskim, niemieckim, francuskim i polskim.
  • Windykacja należności od krajowych i zagranicznych kontrahentów – przygotowywana przez Brighton&Wood dokumentacja pozwala na skuteczne, niedrogie i szybkie dochodzenie należności od polskich i zagranicznych kontrahentów przed sądami powszechnymi i arbitrażowymi. Prawnicy procesowi Brighton&Wood przygotowują monity, przedsądowe wezwania do zapłaty, pozwy oraz reprezentują naszych Mandantów w toczących się postępowaniach.
  • Stała obsługa w zakresie delegowania pracowników – Tomasz Major, szef Kancelarii Brighton&Wood osobiście kieruje stałą, kompleksową, permanentną i wszechstronną obsługą elitarnej grupy Mandantów. Stałymi klientami Brighton&Wood są firmy prowadzone przez ciekawych ludzi. Dla nich, w szczególnych sytuacjach, prawnicy Brighton&Wood są do pełnej dyspozycji na terenie całej Unii Europejskiej.

Kontakt:

Tomasz Major
Managing Partner/Geschäftsführender Partner/Partner Zarządzający
Mobile: + 48 510 126 903
TMajor@BrightonWood.net

Brighton & Wood Warsaw
PL-00-695 Warszawa 
ul. Poznańska 21/48
Tel.: + 48 22 621 85 16
Fax: + 48 22 621 98 21
www.BrightonWood.com

 
PROFESJONALNI DORADCY PRAWNI, PODATKOWI, UBEZPIECZENIOWI, KSIĘGOWI, PŁACOWI

w zakresie delegowania pracowników

WEWNĘTRZNE I ZAMKNIĘTE SZKOLENIA W FIRMACH

n/t delegowania pracowników

ZASTĘPSTWO PROCESOWE (M.IN. SPRAWY PRZECIWKO ZUS, WŁADZOM SKARBOWYM, PIP, SPRAWY PRACOWNICZE) REPREZENTOWANIE W POSTĘPOWANIACH KONTROLNYCH W KRAJU I ZA GRANICĄ

w zakresie delegowania pracowników

SZKOLENIA BHP

dla firm delegujących pracowników za granicę

ROZLICZANIE PŁAC (KSIĘGOWOŚĆ PŁAC)

pracowników delegowanych

SPECJALISTYCZNE TŁUMACZENIA

na potrzeby postępowań kontrolnych, procesowych, negocjacji handlowych

KONSULTACJE TELEFONICZNE

w zakresie delegowania pracowników